Steeds zwaardere lasten en vaker rijden onder te natte omstandigheden. Let op de banden.

Bodemverdichting ontstaat door een onjuiste balans tussen de door berijding uitgeoefende drukken/krachten en de draagkracht van de grond. Bodemverdichting wordt voorkomen als de door banden uitgeoefende druk lager is dan de draagkracht van de bodem. In de praktijk worden de toelaatbare as en wiellasten meestal overschreden door de transportvoertuigen die bij de oogst en mesttransporten worden gebruikt.
De reactie van de grond op het contact wiel-grond is zeer complex. Hierin zijn het vochtgehalte en verticale bodemdruk de belangrijkste parameters.

De volgende vuistregels gelden voor de maximaal toelaatbare gemiddelde bodemdruk:

maximale bodemdruk normaal: 1 bar
voorjaar (bouwland): 0,5 bar.

Veel voorkomende bandendrukken: .

Transport 2 - 6 bar
Voorwiel tweewielaangedreven trekker 2 - 3 bar
Maaidorsers 2 - 3 bar
Zelfrijdende bietenoogstmachines 2 - 3 bar

Een gemiddelde bodemdruk van 1 bar komt overeen met een last van 10 ton op een contactvlak van 1 m². De grootste landbouwband (met een breedte van 110 cm en een diameter van 186cm) heeft bij de juiste belasting/bandenspanning een contactvlak van ongeveer 0,5 m². Dit betekent bij toepassing van de 1 bar regel dat de grootste band maximaal 5 ton mag dragen. Bij toepassing van de 1 bar regel zijn de volgende lasten toelaatbaar:
- Wiellast: maximaal 5 ton.
- Aslast: maximaal 10 ton

Maximale lasten voor een- twee- en drie-assige wagens (gewichten in tonnen)

  Enkele as  Gestuurde tandemas Gestuurde drieasser
Maximum nuttige as 8 15 22
Maximum voertuiggewicht 10 20 30
Maximum aslast  10 10 10
Maximum wiellast 5 5 5

Een groot aantal voertuigen heeft een te hoge bodemdruk. De oplossing moet worden gezocht in een aantal maatregelen om deze bodemdruk te verlagen:
-Bredere banden.
-Meer banden
-Verlagen bandenspanning (dit is niet zonder gevolgen voor last of snelheid)
-Rubberrupsen

Niet op alle voertuigen zijn de grootste banden te plaatsen, dus zal men moeten werken met lagedrukbanden en een drukwisselsysteem. Hierdoor kan een voertuig met 30 ton totaalgewicht toch met een toelaatbare bodemdruk van maximaal 1 bar op het land en met een hogere druk weer op de weg rijden.
Een drukwisselsysteem verzorgt een lage bandenspanning op het veld.
Door toepassing van een drukwisselsysteem rijdt de trekkerachterband op de weg bijvoorbeeld op 1,7 bar en in het veld op 0,8 bar bandenspanning.

Voor de hoofdbewerking van het zaaibed wordt steeds meer de driewielige trekker gebruikt (zogenaamde "Trike"). Een 3 meter Trike kan met drie brede banden op lage druk een 3 meter breed homogeen aangedrukt zaaibed maken.

Met een halfrupssysteem is een lage bodemdruk te realiseren. Het contactvlak van deze 37,5 cm brede rupsband is vergelijkbaar met het contactvlak en een 105 cm brede 66x43.00-25 luchtband.

De rubberen rupsen kunnen een goede aanvulling zijn wanneer de banden geen oplossing meer kunnen bieden. Door het gebruik van rupsen kan de bodemdruk worden verlaagd tot 0,2 tot 0,5 bar. Met name de halfrupssystemen zijn een goede oplossing om de trekkracht te vergroten onder moeilijke omstandigheden.

Algemeen:
- Bandenspanning op het land: 0,4 tot 0,8 bar.
- Meerassers moeten gestuurd zijn.


Bij een lage bandenspanning en brede banden wordt alleen een dunne bovenlaag te sterk verdicht. Deze oppervlakkige verdichting is vaak eenvoudig op te heffen. (Afbeelding IRS).


Frans Tijijnk van het IRS (www.IRS.nl) geeft de volgende regels voor bodemvriendelijk rijden:

- werk onder gunstige omstandigheden. Op zand- en dalgrond kan enkele uren wachten na een regenbui al veel schade voorkomen;

- bandspanning in het voorjaar: 0,4 bar;

- bandspanning in de rest van het jaar: 0,8 bar;

- kies brede banden of veel banden;

- combineer werkzaamheden tot één werkgang. Als twee keer bewerken echt nodig is, rijd dan de tweede keer in dezelfde richting op een halve spoorbreedte ‘versprongen’, zodat het gehele

oppervlak één keer wordt bereden;

- sluit géén compromis tussen veld- en wegtransport (lage bandspanning in het veld en hoge bandspanning bij wegtransport);

- rijd niet meer dan strikt nodig is;

- gebruik de technische specificaties uit de bandenboekjes om het maximale uit uw banden te halen.

Brede banden

Brede banden geven minder druk op de bodem. Brede banden op een trekker zetten kost ca € 6000,-. Per jaar zijn de kosten ca. € 1000,-. Op een bedrijf van 70 ha moet de opbrengstverhoging ca. 0,5% zijn om de kosten er uit te krijgen. De inschatting is dat brede banden hiermee in het algemeen rendabel zijn.