Er is van alles te doen rond Bokashi. 

Heeft het zin om Bokashi te maken en mag het wel binnen de wetgeving?

Dit zijn vragen die op het moment bij Bokashi spelen en deels is er wel een antwoord op deze vragen en deels niet.

Wat is Bokashi?

Plantaardig materiaal of mest wordt gemengd met wat grond om microorganismen toe te voegen en onder uitsluiting van lucht bewaard. Dit heet fermenteren. Zuurkool wordt ook zo gemaakt, maar daar worden geen microorganismen toegevoegd. Sinds 1980 worden er vaak Effectieve Microorganismen (EM), kalk en kleimineralen toegevoegd. Het materiaal wordt afgedekt met plastic om een zuurstofarme omgeving te creeren.

 

Is het zinvol om Bokashi te maken?

Dit is een vraag waar geen goed antwoord op is te geven. De reden is dat er vrijwel geen onderzoek naar Bokashi is gedaan. De bedrijven die de middelen verkopen zijn te klein om degelijk onderzoek te financieren. Wat speelt is onder meer het volgende:

1. Het kan zijn dat het fermenteren het materiaal snel afbreekbaar maakt en dat dit ten koste gaat van de humusopbouw.

2. Het kan zijn dat er juist minder materiaal verloren gaat dan bij composteren en er meer humusopbouw plaatsvindt.

3. Humusopbouw betekent weinig voedsel voor het bodemleven. Weinig humusopbouw betekent veel voedsel voor het bodemleven. Door gericht met het fermenteren om te gaan kun je misschien per uitgangasmateriaal en per doel van toepassing het goede materiaal maken, maar er is geen onderzoek in deze richting beschikbaar.

4. De toevoegmiddelen zijn duur, ca 10 euro per m compost. Onderzoek van het LBI (Janmaat 2015) lijkt aan te geven dat de toevoegmiddelen niet nodig zijn (net als bij zuurkool). Verder is het proces bewerkelijk. Loont dit wel?

5. De pH-waarde van het materiaal is zeer laag (pH ca. 4,5). Stimuleert die het bodemleven wel in de goede richting?

 

Mag Bokashi maken wel?

De BVOR (Bedrijfsvereniging groencomposteerbedrijven) gaf in 2017 aan dat er geen wettelijke basis is voor de bereiding van Bokashi compost in de open lucht. Composteren van plantaardig afval mag alleen bij groencomposteerbedrijven. Pogingen in het verleden om Humest (maaisel met drijfmest) of compost van maaisel uit natuurgebieden op een landbouwbedrijf te maken (Drenthe, Flevoland) zijn om deze reden gestrand. Het is te verwachten dat Bokashi om deze reden ook verboden wordt. Op zich wel jammer want locale oplossingen die niet veel transport van volumerijk materiaal met zich meebrengen en geen schade aan het milieu veroorzaken zouden op zich moeten mogen. De discussie rond een en ander wordt snel vertroebeld door uiteenlopende belangen: de groencomposteerbedrijven willen geen concurrentie en hebben daar deels gelijk in. Ze hebben vanwege de wetgeving zeer dure installaties aan moeten leggen. De verkopers van toevoegmiddelen willen hun handel niet kwijt.

 

meer info over Bokashi hier op deze website