Graaf een kuiltje en kijk of de wortels de grond wel goed kunnen doorwortelen. Geef ieder jaar 200 tot 300 liter mest of compost voor onderhoud van de bodem. Daarnaast soms nog wat aanvullende meststoffen. 

Inhoud

1. Inleiding
2. Beoordeel zelf uw bodem!

1. Inleiding

Moestuinen komen op veel verschillende bodems voor. Iedere bodem heeft zijn eigen wijze van beheer en de beschreven werkwijze bij akkerbouw en tuinbouw op de verschillende bodems kan richting geven aan het beheer van moestuinen op de verschillende bodems. Moestuinen hebben ook iets gemeenschappelijks. Er worden namelijk vaak veel verschillende gewassen verbouwd, maar bijna geen van deze gewassen levert voldoende organische stof voor onderhoud van de bodem.

In de praktijk wordt de noodzakelijke bodemverzorging op meest verschillende wijzen uitgevoerd. Soms worden extreme hoeveelheden mest of compost jaarlijks ondergewerkt, soms wordt er alleen met wat organische of minerale mestkorrels gewerkt. Extreme mesthoeveelheden zoals 10 tot 20 kruiwagens per 100 m2 geven ogenschijnlijk wel een mooie grond, maar de voeding van de plant is zeer onevenwichtig en jaar in jaar uit van deze planten eten is niet wenselijk. De nitraatgehalten worden dan veel te hoog en ook de smaak heeft er onder te lijden. Alleen wat mestkorrels, vaak voor een groot deel bestaande uit kippenmest is ook niet wenselijk. De bodemkwaliteit gaat achteruit. Alle gronden, ook humusrijke en veengronden, hebben regelmatig wat mest of compost nodig. Hoeveel dan? Als richtlijn kan aangehouden worden zo'n 300 liter per 100 m2 per jar. Dat mag ook wel 600 liter om het andere jaar zijn, maar niet een keer in de bijvoorbeeld 5 jaar een grote hoeveelheid geven. Het bodemleven heeft jaarlijks voedsel nodig en niet een keer per 5 jaar.

Wanneer vele jaren 300 liter mest of compost per 100 m2 gegeven wordt (bij goede bodems 200 liter), zijn aanvullende bemestingen steeds minder nodig. De eerste jaren is wat stikstofrijke mest of kaliumrijke mest aanvullend vaak wel nodig. Een bodemanalyse kan hierbij helpen om de juiste hoeveelheid te kiezen.

Verder moet beoordeeld worden of de bodem voldoende diep los is en de wortels goed de grond in kunnen komen. Een kuil wijst dit uit. Mocht de bodem verdicht zijn dan kan dubbeldiep spitten waarbij de bovenste 25 cm ook boven blijft nodig zijn. Wanneer de laag 25 tot 40 cm arm is aan organische stof kan hier wat compost doorgewerkt worden. Niet lopen op de bedden waar de gewassen geteeld worden is van groot belang. Hoe de bovenste 40 cm beoordeeld kan worden met een kleine profielkuil wordt in het volgende beschreven.

p1010655 small

2. Beoordeel zelf uw bodem!

We gaan in een kleine kuil de bodem beoordelen en letten daarbij vooral op de beworteling en de bodemstructuur.

We doen dit bij een plant die al wat langer in de grond staat. Bijvoorbeeld een doorgeschoten slakrop, maar op zich is iedere plant geschikt.

Eerst graven we naast de plant een kuiltje.

Nu steken we met de spade links,

rechts,

en achter

en steken de kluit uit op 20 cm diepte.

Leg de kluit ergens op zodat die goed bekeken kan worden;

met een mes de grond wat loskrabben.

Bij deze grond zijn veel wortels op 20 cm diepte.

In de laag 0-20 cm waren kruimels en afgerond blokkige kluitjes, waar wortels doorheen groeiden.

We gaan nu dieper naar 40 cm en steken eerst links en achter weer af,

en ook rechts, en halen de kluit uit de grond.

Ook op 40 cm vinden we nog wortels, maar deze zijn wat dikker en kronkeliger en hebben wat meer moeite om de grond in te komen.

De grond bestond uit hoekige, scherpblokkige kluiten, waar de wortels alleen langs, maar niet in konden groeien.

Boven in de grond zaten kruimels en afgerond blokkige elementen en onderin hoekige.

Hoe beoordelen we zo'n grond nu en hoe is deze grond zo geworden?

Het blijkt dat bij deze slakrop de wortels tot ca 40 cm de grond in gaan. Er wordt vaak gezegd dat sla alleen in de bovenste 20 cm wortelt en dat is dus niet altijd zo. Een plant die zo diep kan wortelen kan ook veel vocht uit de grond halen en heeft maar weinig mest nodig.

De grond in deze moestuin is zo mooi geworden omdat er 10 jaar geleden tot 40 cm diep is gespit en er compost in de laag 20-40 cm is gebracht. Daarna is er nooit meer op de grond gelopen of met machines over gereden. In de bovenlaag is regelmatig wat compost of mest gebracht.