Binnenkort meer over het beheer van gras op zavel- en klei. Nu alleen iets over de muizenplaag in het noorden van het land. 

Deze pagina is nog in ontwikkeling

Muizenplaag in Friesland

Februari 2015

De muizenplaag in Friesland is niet het gevolg van slecht bodembeheer.

Aanvankelijk werd gedacht dat de schade die het huidige bodembeheer bij grasland op zware klei aan de bodemstructuur toebrengt, samenhangt met de muizenplaag. Het intensieve berijden, ook onder natte omstandigheden, leidt tot een sterk verdichte bovengrond. Hierdoor is beworteling in de bovengrond maar beperkt mogelijk en de wortels vormen een dichte zode boven op de verdichte grond (zie afbeelding). Een paradijs voor muizen ontstaat zo. Dat werd wel gezegd, maar nader onderzoek geeft aan dat dat niet zo is.


Sterk verdichte grond op bedrijf bij Jellum als gevolg van het vele berijden onder natte omstandigheden. Dit vele berijden was nodig omdat de koeien altijd op stal staan en er veel meer over de grond moet worden gereden om voer te halen. 

Het blijkt dat de muizen juist de betere percelen opzoeken. De percelen waar de wortels wel voldoende diep de grond in kunnen. Goed ontwaterd oud grasland is het meest gevoelig. Deze mening wordt bevestigd door ervaringen op vele bedrijven. Voorlopig is de afwezigheid van strenge winters, de droge zomers en zoals nu de lange periode met wat beter weer laat in het jaar de oorzaak. Laat in het jaar is juist de periode dat de muizen gaan zwerven. Naast het klimaat spelen mogelijk andere factoren een rol, maar daar is nog geen duidelijkheid over.

De oppervlakte met grote schade is ondertussen aanzienlijk, meer dan 12.000 ha, en noodzaakt de boeren om na 1 februari, als dat weer mag, de grond te gaan scheuren. Dit heeft een sterke verlaging van het organische stofgehalte tot gevolg en betekent een grote achteruitgang van de bodemkwaliteit. De organische stof wordt over een grotere laag verdeeld en ook versneld afgebroken. Het zijn dus juist de beste percelen die dit treft.


Ravage door muizen

Uitbreiding van de schade bij Terzool in Friesland eind 2014 (Onderzoek WUR)


Het aardige beest dat dit allemaal veroorzaakt. Eigenlijk geen gewone muis, maar een woelmuis. Woelmuizen houden geen winterslaap, maar trekken in de winter juist rond en dat is een onderdeel van het probleem. Omdat ze de wortels van het gras eten sterft het gras af.