In alle gras moeten eigenlijk meerdere kruiden staan. Dat is goed voor de bodem en voor het vee.

Bij de kwaliteit van landbouwgewassen werd gesteld dat de veredelaar moet weten wat voedingskwaliteit is en gewassen moet ontwikkelen die een goede voedingskwaliteit hebben. De teler moet de teeltmaatregelen zo kiezen dat het gewas zich naar zijn eigen aard kan ontwikkelen. De veredelaar werkt mensgericht, de teler gewasgericht en daarmee indirect ook mensgericht.
Bij grasland geldt een overeenkomstige situatie. De veredelaar van het vee moet inzicht hebben in de eigenschappen die vee moet hebben voor melk- of vleesproductie voor de mens. De veehouder die het gras beheert, moet het gras zodanig beheren dat het goed voedsel voor dit vee wordt. Dit betekent dat voor iedere veesoort (koe, paard, geit, schaap e.d.) er weer een ander beheer vereist is. Ook betekent dit dat het beheer op iedere bodem weer anders is.
Een grasland bestaat uit gras en daarnaast kunnen er klaver en andere kruiden in staan. Klaver staat er voor de stikstofbinding, maar heeft ook een specifiek effect op de bodemkwaliteit (zie onder 2. Vlinderbloemigen). De andere kruiden staan er ongewild, vanwege de goede invloed op de voerkwaliteit of vanwege de invloed op de bodem. Veel bodems in Nederland zijn eenzijdig (zie 'Bodems vrichtbaar maken'). Landbouw is geen natuur, maar cultuur. Dat wil zeggen dat de bodem gericht veranderd wordt richting de menselijke behoeften. Kruiden kunnen daar een rol inspelen. Op een recent ontgonnen heidegrond met een zeer lage pH-waarde horen andere kruiden om de bodem in de goede richting te sturen dan op een kalkrijke zavelgrond met weinig organische stof. Welke kruiden zijn dat? Waar liggen meerjarige proeven die laten zien hoe het moet? Hier is maar weinig over bekend. Kruiden moeten er altijd staan in grasland, maar wanneer hoge producties vereist zijn, zijn de mogelijkheden beperkter. Hoe is de situatie bij hoge producties? Vragen te over dus.

Grasland of weiland
Het woord verwijst naar gras. In een grasland staat dus gras. In het bovenstaande werd al gezegd dat er in een grasland bedoeld voor veevoer ook kruiden moeten staan. Is het woord weiland niet beter dan grasland?


Bergweide in Zuid-Tirol (foto Jumbo Diset int.)

De planten in een weiland kunnen invloed op de bodem hebben. Ze hebben ook invloed op de ontwikkeling van het vee, van de gezondheid van het vee of de kwaliteit van de melk wanneer ze als veevoer worden gebruikt. De beoordeling van een weiland met betrekking tot de gezondheid van het vee is uitgewerkt door Wagenaar (2012).
Naar analogie hiervan wordt hieronder geprobeerd een beoordeling van een weiland te geven richting onderhoud en verbetering van de bodemkwaliteit. Dit wordt gedaan voor de belangrijkste grassen en kruiden die nu in de Nederlandse weilanden voorkomen.
Bij de grassen of kruiden wordt beoordeeld in welke mate ze invloed hebben op diverse bodemeigenschappen.

Literatuur:

Wagenaar, J-P., 2012. Koeien en kruiden. Ekoland 9 pp 12, 13.