De bodem bepaalt in sterke mate de natuurlijke vegetatie. Overal zijn nog plekken waar de oernatuur in vrijwel ongeschonden wijze nog aanwezig is. Waar maar heel weinig natuur meer is zie je toch overal roorsrpronkelijke natuur. De bodem en de plant willen zich toch steeds weer laten zien. Door de grote diversiteit, veroorzaakt door bodemverschillen, is het Nederlandse landschap een van de meest interessante ter wereld.  

Oernatuur is overal en verwijst naar de bodem

Overal in Nederland kun je restanten van de oernatuur vinden, de oorspronkelijke natuur. Dat maakt het landschap extra interessant. Het landschap is niet een willekeurig verzinsel van landschapsbeheerders, maar het vormt bijna overal een herinnering aan de oorsprong. Als je goed kijkt, worden veel samenhangen duidelijk. Oernatuur is op iedere bodem weer anders en daarom zeggen de restanten van oernatuur iets over de bodem. De bodemkarteerders die de bodemkaart van Nederland maakten, gebruikten de restanten van oernatuur om plekken uit te kiezen, waar de bodem met een grondboor nader moest worden bekeken.

Er wordt wel gezegd dat er geen oernatuur meer is, maar dat is niet juist. Oernatuur doet denken aan oerwoud en aan een weelderige groei met veel verschillende planten en dieren. Het Beekbergerwoud bij Apeldoorn heeft bijgedragen aan dit verkeerde beeld. Hier was de natuur inderdaad weelderig, om twee redenen: er was voedselrijk kwelwater uit de hogere delen van de Veluwe en in de bewortelbare zone waren rijke afzettingen van rivieren. Hierdoor kon daar die rijke natuur ontstaan. Dit leidde evenwel tot het verkeerde idee dat alle natuur in Nederland zonder de mens die kant op zou gaan.

Hieronder volgt een beeld van Nederlands oernatuur per bodemtype aan de hand van foto's. Een pdf met uitvoeriger informatie over Nederlands oorspronkelijke natuur kunt u downloaden: pdfoernatuur_is_overal.pdf

1. Zeekleigronden
2. Hogere rivierkleigronden
3. Veengronden
4. Zware kalkloze kleigronden
5. Podzolgronden
6. Enkeerdgronden
7. Zaandgronden in beekdalen
8. Veenkolonien
9. Loess en oude rivierklei

1. Zeekleigronden


Zeeklei-landschap in Zeeland
Dit essenbos met brandnetelondergroei bij Lelystad geeft een indruk van de natuur die zich zonder ingrijpen van de mens zal ontwikkelen. Onder nattere omstandigheden zullen er ook veel wilgen en riet groeien.
 Zeekleigronden

2. Hoge rivierkleigronden


Kersenboomgaard bij Zoelen

Bos met essen en veel ondergroei bij Zoelen. Verder komen er eik, beuk, linde en veel prunussoorten voor.
 

Hogere, meest kalkhoudende, rivierkleigronden

3. Veengronden


Op het veen is het elzenbroekbos overheersend wanneer er ook wat klei in de bodem zit. Onder armere omstandigheden gaat veenmos overheersen en ontbreken bomen.

Veengronden

4. Zware kalkloze kleigronden

Komklei in de Betuwe

Natuurlijk bos op komklei met els, wilg en populier bij Lopik.


Zware kalkloze klei

5. Podzolgronden


Berken langs de wegen herinneren aan de oorspronkelijke vegetatie

Heide in Drenthe met grove den, eik en berk

Podzolgronden

6. Enkeerdgronden


Rijk gemengd bos bij Doorn op de Utrechtse Heuvelrug met eik, beuk en linde

Enkeerdgronden

7. Zandgronden in beekdalen


Ontgonnen broekbos met restanten elzenbos

In het elzenbroekbos bij Leusden

Zandgronden in beekdalen

8. Veenkoloniën


Bij Sappemeer in Groningen

Natte podzol in Drenthe met veenmos en pijpenstrootje

Veenkoloniën

9. Loess en oude rivierklei


Oude rivierklei bij Drempt in de Achterhoek. Bomen zijn vooral eiken.

Eikenbos op oude kalkloze klei met een briklaag bij Drempt

Loess en oude rivierklei